Dünyaca ünlü yazar Jose Mauro de Vasconcelos'un fenomen romanı ''Şeker Portakal'ının bir sayfasında bu cümle geçer; ''Zaten herkes her zaman her konuda haklı. Haklı olmayan bir ben varım.''
Bütün herkesin kendi doğrularından emin olduğu bir kalabalıkta, sadece bizim yanıldığımızı hissetmek hayattaki en derin yalnızlıklarımızdan biridir. Zeze'nin dudaklarından dökülen bu sitem, aslında çoğumuzun hayatının bir döneminde hissettiği o anlaşılamama yorgunluğunun dışa vurumudur.
Kuralları koyanların ve gücü elinde tutanların daima haklı olduğu bir düzende, haksız olma yükü genellikle sesini duyuramayanlara kalır.
Sürekli hatalı bulunmak ve eleştirilmek, insanın dünyaya olan güvenini ve yaşama sevincini zedeler. Halbuki insan mükemmel olmak zorunda bırakılmadığı, hataları ve eksikleriyle kabul gördüğü yerlerde sevildiğini hisseder.
Herkesin her koşulda haklı olduğu bir dünya gerçek bir doğruluğu değil, yalnızca birbirini anlama kapalı insanların kurduğu soğuk bir duvarı temsil eder.
Şeker Portakalı'nda başkahramanımız, beş yaşındaki Zezé adlı çok zeki, hayal gücü geniş fakat yoksulluk içinde büyüyen bir çocuktur. Zezé'nin ailesi maddi sıkıntılar yaşamaktadır. Babası işsizdir, evde sık sık tartışmalar yaşanır ve Zezé çoğu zaman yaramazlık yaptığı düşünülerek cezalandırılır. Oysa o, sevgiye ve ilgiye ihtiyaç duyan hassas bir çocuktur.
Yeni taşındıkları evin bahçesindeki küçük bir şeker portakalı fidanını kendisine arkadaş seçer. Hayal dünyasında ağaç onunla konuşur ve sırlarını paylaşır. Daha sonra Portekizli yaşlı bir adam olan Manuel Valadares (Zezé'nin ona verdiği adla Portuga) ile tanışır. Bu dostluk, Zezé'nin hayatındaki en önemli dönüm noktası olur. Portuga ona şefkat gösterir, onu anlamaya çalışır ve Zezé ilk kez gerçek anlamda sevildiğini hisseder.
Yeni taşındıkları evin bahçesindeki küçük bir şeker portakalı fidanını kendisine arkadaş seçer. Hayal dünyasında ağaç onunla konuşur ve sırlarını paylaşır. Daha sonra Portekizli yaşlı bir adam olan Manuel Valadares (Zezé'nin ona verdiği adla Portuga) ile tanışır. Bu dostluk, Zezé'nin hayatındaki en önemli dönüm noktası olur. Portuga ona şefkat gösterir, onu anlamaya çalışır ve Zezé ilk kez gerçek anlamda sevildiğini hisseder.
Bu romanı bizim için değerli kılan ve tüm dünyada bir çok dile çevrilmesini sağlayan, hem yetişkinler hem de çocuklar tarafından ilgiyle okunan bir eser olmasının önemli sebeplerinden biri Zeze'nin hayata ve ailesine sitem ederken söylediği; ''Zaten herkes her zaman her konuda haklı. Haklı olmayan bir ben varım.'' cümlesi ile kurduğumuz empati galiba.
Yazarımız José Mauro de Vasconcelos (1920–1984), Brezilya'nın en tanınmış yazarlarından biridir. Hayatı boyunca balıkçılık, boks antrenörlüğü, garsonluk ve çiftçilik gibi pek çok farklı işte çalışmış; bu deneyimlerini eserlerine yansıtmıştır. Romanlarında genellikle yoksulluk, çocukluk, sevgi, aile ve insan ilişkilerini işlemiştir.
Yazan/Derleyen: Atlas