Yeni Yöntem Demansı Onlarca Yıl Önceden Tahmin Etmeye Yardımcı Oluyor

Yapılan bir araştırmaya göre, kan testi demansı 25 yıla kadar önceden tahmin etmeye yardımcı oluyor.
Bir dergide yayınlanan bir makaleye göre, basit bir kan testi, kadınlarda demansın belirtilerinin ortaya çıkmasından 25 yıla kadar önce tahmin edilmesine yardımcı olma olasılığını ortaya koyuyor...

Bir araştırmacı, bulguların 'daha erken önleme stratejilerine ve daha hedefli izlemeye' olanak sağladığını belirtirken, eleştirmenler ise teşhisleri tahmin etme konusunda uyarıda bulunuyor.
JAMA Network Open dergisinde 10 Mart'ta yayınlanan bir araştırmaya göre, basit bir kan testi, kadınlarda demansın belirtilerinin ortaya çıkmasından 25 yıla kadar önce tahmin edilmesine yardımcı olma olasılığını ortaya koyuyor.

Araştırmacılar, 1996 ve 1999 yılları arasında Kadın Sağlığı Girişimi Hafıza Çalışması'na katılan 2.766 yaşlı kadının sağlık verilerini analiz etti. Katılımcılar 65-79 yaş aralığındaydı ve çalışmaya dahil edildikleri sırada bilişsel olarak herhangi bir bozuklukları yoktu.

Bu kadınlar 2021 yılına kadar 25 yıla kadar takip edildi. Çalışmaya katılım sırasında açlık kan örnekleri alındı ​​ve saklandı. Daha sonra 2024 yılında kan örnekleri, Alzheimer hastalığıyla ilişkili erken beyin değişikliklerini gösteren bir protein türü olan plazma p-tau217 açısından analiz edildi.
2.766 katılımcı arasında, 1.311 kadının zamanla hafif bilişsel bozukluk (MCI) veya demans geliştirdiği tespit edildi. Alzheimer, demansın en yaygın şeklidir.

Çalışmaya göre, "Plazmadaki yüksek p-tau217 seviyeleri, 25 yıla kadar süren takip süresi boyunca yeni ortaya çıkan hafif bilişsel bozukluk veya demans ile ilişkilendirildi." "Başlangıçtaki daha yüksek p-tau217 seviyeleriyle, tüm nedenlere bağlı demans riskinin 3 kat daha yüksek olduğunu gözlemledik."
“p-tau217'nin hafif bilişsel bozukluk veya demans ile ilişkisinin 70 yaş üstü kadınlarda ve APOE ε4 taşıyıcılarında daha yüksek olduğunu bulduk.” APOE ε4, geç başlangıçlı Alzheimer hastalığı için en güçlü genetik risk faktörü olan bir gen alelidir.

Araştırmacılar, östrojen ve progesteron hormon replasman tedavisi alan kadınlarda p-tau217 ile demans arasındaki ilişkinin, plasebo grubuna kıyasla daha büyük olduğunu tespit ettiklerini yazdı.

Çalışmada, "Bu bulgular, p-tau217'nin bilişsel sonuçlarla olan ilişkilerini incelerken yaş, ırk, APOE ε4 ve HT [hormon tedavisi] kullanımının dikkate alınması gerektiğini göstermektedir" denildi. "Sonuçlarımız, plazma p-tau217'nin gelecekteki hafif bilişsel bozukluk veya demans için kolayca ölçülebilen bir biyobelirteç olarak değerini desteklemektedir."

Çalışmanın yazarı Linda K. McEVOY, “p-tau217 gibi kan bazlı biyobelirteçler, beyin görüntüleme veya omurilik sıvısı testlerine göre çok daha az invaziv ve potansiyel olarak daha erişilebilir oldukları için özellikle umut vericidir” dedi. “Bu, demans riskini etkileyen faktörler üzerine yapılan araştırmaları hızlandırmak ve riski azaltabilecek stratejileri değerlendirmek için önemlidir.”

Çalışmanın baş yazarı Aladdin H. SHADYAB, bunama riski taşıyan kadınları belirtiler ortaya çıkmadan on yıllar önce tespit edebilme yeteneğinin, "hafıza sorunları günlük yaşamı etkilemeye başlayana kadar beklemek yerine, daha erken önleme stratejilerine ve daha hedefli izlemeye kapı açtığını" söyledi.

Gelecekteki Demansın 'Bir Tahmini Değildir'..

Çalışmanın bunamayı tahmin edebileceği iddiasını eleştiren Manchester Üniversitesi'nde hastalık proteomik profesörü olan Richard UNWIN, "Kan testi, yaygın olarak anlaşıldığı gibi bunamayı erken dönemde 'tahmin etmez'; belirli bir seviyenin üzerinde bir sonuç almanız, bunama geliştirip geliştirmeyeceğinizi herhangi bir doğruluk derecesiyle size söylemez," diye yazdı.

Profesör, araştırmacıların "pTau217 seviyeleriniz ortalamanın oldukça üzerindeyse, daha düşük seviyelere sahip birine göre bunama geliştirme olasılığınızın daha yüksek olduğunu" gösterdiğini belirtti. Bu bilgi faydalı olsa da, "gelecekteki bir bunama teşhisinin tahmini değildir."

Alzheimer Derneği'ne göre, Amerika Birleşik Devletleri'nde 7 milyondan fazla kişi bu hastalıkla yaşıyor ve bu sayının 2050 yılına kadar neredeyse 13 milyona çıkması bekleniyor.

2025 yılında, demansla yaşayan kişilerin sağlık ve uzun süreli bakım maliyetlerinin 384 milyar dolar olacağı tahmin ediliyordu. Yüzyılın ortasına gelindiğinde ise bu rakamın yaklaşık 1 trilyon dolara çıkması bekleniyor.

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'nin Ağustos 2024 tarihli raporuna göre, Alzheimer hastalığının erken belirtileri genellikle 60 yaşından sonra ortaya çıkmakta ve risk yaşla birlikte artmaktadır. Gençlerde de Alzheimer görülebilmekle birlikte, bu durum daha az yaygındır.

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'ne (CDC) göre, Alzheimer hastalığının belirtileri arasında günlük hayatı aksatan hafıza kaybı, eşyaları kaybetme ve bu eşyaları bulmak için adımları takip edememe, görevleri tamamlamada zorluk, zayıf muhakeme ve para veya faturaları ödemede sorun yaşama yer almaktadır.

Alzheimer hastalığının gerçek nedenleri tam olarak anlaşılamamış olsa da, bazı önemli faktörler arasında genler, yaşam tarzı davranışları ve aile öyküsü yer alabilir.

(kaynak: https://www.theepochtimes.com/)