'Hiçbir Şey Rastgele Değil': Büyük Kitapların Ardındaki Adam

Random House'un önde gelen yöneticisi Bennett CERF, Gayle FELDMAN'ın kapsamlı biyografisinde övgüyle anılıyor.
Kitap yayıncılığı sektöründe Bennett CERF kadar derin bir etki bırakan çok az insan vardır. Random House'un kurucu ortağı ve uzun yıllar başkanlığını yapan CERF, 20. yüzyıl edebiyatını şekillendiren birçok önemli eseri sunmaktan sorumluydu.


Random House'un önde gelen yöneticisi Bennett CERF, Gayle FELDMAN'ın kapsamlı biyografisinde övgüyle anılıyor.

Kitap yayıncılığı sektöründe Bennett CERF kadar derin bir etki bırakan çok az insan vardır. Random House'un kurucu ortağı ve uzun yıllar başkanlığını yapan CERF, 20. yüzyıl edebiyatını şekillendiren birçok önemli eseri sunmaktan sorumluydu.

Diğer kitap yayıncılarından farklı olarak CERF, özellikle prime time televizyon yarışma programı "What's My Line?"da panelist olarak yer almasıyla medya kişiliği olarak kamuoyunda tanınıyordu.
Bununla birlikte, güvenilir bir anı yazarı değildi. Ölümünden sonra yayımlanan otobiyografisi "At Random" eğlenceliydi ancak yanlışlıklarla doluydu. Gayle FELDMAN, 1072 sayfalık devasa biyografisi "Nothing Random: Bennett CERF and the Publishing House He Built"te CERF'in uydurmalarını etkili bir şekilde düzeltiyor.

Kimlik ve Yeniden Keşif..
CERF, 1898'de New York'ta varlıklı bir Yahudi ailesinde doğdu. Babası Alsaslı, annesi ise Alman kökenli birinci nesil Amerikalıydı. CERF daha sonra ailesinin kökenlerinin 1830'lara kadar New York'a uzandığını yanlış bir şekilde iddia etti. Ayrıca, doğum adı olan Benoît'i İngilizceleştirdi ve mirasından daha da uzaklaşmak için ikinci adı olarak "Beyaz Anglosakson" Alfred'i ekledi.
16 yaşındayken annesinin ölümü dışında, yetişme yıllarında pek travma veya zorluk yaşamadı. 1920'de Columbia Üniversitesi'nden mezun oldu. Kısa süreliğine muhabirlik, I. Dünya Savaşı sırasında ABD'de askerlik ve Wall Street'te aracıcılık yaptıktan sonra Boni & Liveright yayıncılık şirketine katıldı.

Kendi işinin patronu olmak için can atan CERF, Donald S. KLOPFER ile ortaklık kurdu ve Boni & Liveright'tan klasik kitapların yer aldığı Modern Library yayınevini satın almak için gerekli fonları bir araya getirdi. İki yıl sonra, CERF ve KLOPFER, çağdaş edebiyata odaklanmak üzere Random House'u kurdu.

CERF, Random House'un başında geçirdiği 50 yıl boyunca olağanüstü bir şans yakaladı. FELDMAN, onun profesyonel hayatını çoğunlukla birbiri ardına gelen başarılar olarak tanımlıyor.

Desteklediği Random House yazarları arasında Eugene O'NEILL, Gertrude STEIN, Christopher ISERWOOD, William FAULKER, WH AUDEN, James MICHENER, Truman CAPOTE, Ralph ELLISON, John O'HARA, Dr. Seuss, Ayn RAND ve Ira LEVIN yer alıyordu.

Gündemde..
CERF, ilk kez 1930'ların başında "Ulysses" romanının ithalatı ve yayınlanması için verdiği hukuki mücadeleyle kamuoyunun dikkatini çekti. İrlandalı yazar James JOYCE'un son derece küfürlü romanı, Amerika Birleşik Devletleri'nde müstehcenlik gerekçesiyle yasaklanmıştı.
“Ulysses”in yayınlanması için verilen hukuki mücadelenin öyküsü sayısız kez anlatıldı. Feldman, JOYCE'un Random House'u atlayıp bir sonraki kitabı olan “Finnegans Wake”i CERF'in rakibi Viking Press'e verdiğine dair ironik bir dipnot da ekleyerek, bu öyküyü güçlü bir şekilde yeniden anlatıyor.

CERF, "Ulysses" davasından elde ettiği şöhretin tadını çıkarıyordu ve daha fazla ilgi arzuluyordu. Bir dizi popüler mizah kitabı yazdı ve düzenledi, köşe yazıları kaleme aldı, radyo programlarına katıldı ve konuşmalar yaptı.

1951'de, CBS'nin en çok izlenen yarışma programı "What's My Line?"ın jüri üyeliğine katıldığında popüler kültürün önemli bir figürü haline geldi. Diğer jüri üyeleri, gözleri bağlıyken ünlü konukların kimliğini tahmin etmeye çalışarak, görünüşte sıradan insanların alışılmadık mesleklerini tahmin etmekle görevlendirilmişlerdi.


“What's My Line?” 1967 yılına kadar yayınlanan ve reyting rekorları kıran bir programdı. Programın sendikasyon versiyonu yeniden yayınlanmaya başladığında, CERF 1971'deki ölümüne kadar zaman zaman panelist olarak yer aldı.

FELDMAN'ın kitabında CERF'in A sınıfı yazarlarla olan etkileşimlerine dair çok sayıda anekdot yer alıyor. Bazıları trajik, örneğin Eugene O'NEILL'in sağlığının bozulması ve evlilik sorunları. Diğerleri ise tuhaf, örneğin Ayn RAND'ın onun komünist olduğuna dair ilk baştaki şüpheciliği gibi.

Belki de en çarpıcı hikaye, Frank SINATRA'nın CERF'in malikanesinde misafirken geçirdiği sarhoş bir öfke nöbetiyle ilgilidir. SINATRA o kadar mutsuz oldu ki, malikaneye bir helikopter indirip onu oradan uzaklaştırması için görevlendirdi.

Sahne Işıklarının Ötesinde..
FELDMAN, Bennett'ın kendisiyle ilgili olarak şunları belirtiyor: "Bennett son derece egoistti, ancak birçoklarının aksine sevilmek istiyordu." Bununla birlikte, sevdikleriyle ilişkilerinde zor olabiliyordu ve genellikle işine ve ünlü arkadaşlarına daha fazla ilgi gösteriyor gibiydi.

Oyuncu Sylvia SIDNEY ile olan ilk evliliği 6 ay sürdü ve CERF, Sidney'in kariyerine odaklanmasından rahatsızlık duyduğunu dile getirdi. Oyuncu Phyllis FRASER ile olan ikinci evliliği daha uzun sürdü, ancak FRASER sık ​​sık sadece "Bayan CERF" olarak görülmekten ve kendi kişiliği olarak algılanmamaktan hoşnutsuzluk duydu.

CERF'in iki oğluyla ilişkisi tuhaftı. FELDMAN şöyle yazıyor: "Küçük çocuklar genellikle Bennett'i sıkardı. Oğulları büyüdükçe daha ilgi çekici hale geldiler." CERF, oğullarını Presbiteryen okullarına gönderdi ve onlara Yahudi mirasları hakkında neredeyse hiçbir şey anlatmadı.

Ele alınacak çok şey olmasına rağmen, FELDMAN'ın kitabı daha kapsamlı bir editörlükten fayda görebilirdi. Bazı bölümler çok uzuyor, özellikle de yazarın Truman CAPOTE'nin "In Cold Blood"ı nasıl yarattığına aşırı odaklanması, ki bu süreçte CERF doğrudan yer almamıştı.

CERF'in hayatının bazı ilgi çekici yönlerine neredeyse hiç değinilmiyor; örneğin Çinli Amerikalı oyuncu Anna May WONG ile olan aşkı. Feldman ayrıca, CERF'in 1936'da yazar Martha DODD'un peşinden Nazi Almanyası'na gittiğinde orada neler hissettiğini de anlatmıyor.

Yine de FELDMAN'ın kitabı, 20. yüzyıl edebiyatını şekillendiren kişilikler ve konular hakkında özgün bir bakış açısı sunuyor. "Nothing Random" mükemmel olmayabilir, ancak başarılı olduğu noktalarda kazanan oluyor. 
--------
'Rastgele Bir Şey Yok: Bennett CERF ve Kurduğu Yayınevi'
 Gayle FELDMAN tarafından yazıldı, Random House: 13 Ocak 2026, Ciltli, 1.072 sayfa

Yorum Gönder

Daha yeni Daha eski